🏛 Աղջոց վանք – միջնադարյան վանական համալիր Խոսրովի անտառում

🏛 Աղջոց վանք – միջնադարյան վանական համալիր Խոսրովի անտառում Գտնվելու վայր և պատմական ակնարկ Աղջոց վանքը գտնվում է Արարատի մարզի Խոսրովի պետական անտառի տարածքում, Գեղարդավանքից մոտ 7 կմ հարավ-արևելք։ Ըստ ավանդության՝ այն հիմնադրել է Գրիգոր Լուսավորիչը 4-րդ դարում՝ որպես կուսանաց անապատ, այն վայրում, որտեղ նահատակվել էր Ստեփանոս քահանա։ 13-րդ դարում վանքը վերակառուցվել է նոր եկեղեցիներով և դարձել է տարածաշրջանի կարևոր հոգևոր կենտրոն։ Ճարտարապետական նկարագիր Վանական համալիրը ներառում էր մի քանի եկեղեցի և գավիթ․ Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի – կառուցվել է 1212–1217 թթ․, խաչաձև հատակագծով, կենտրոնագմբեթ։ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի – կառուցվել է 1270 թ․, մուտքի մոտ զարդարված Պողոս և Պետրոս առաքյալների բարձրաքանդակներով։ Գավիթ – ավելացվել է Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցուն, ծառայել է որպես հավաքատեղի։ Շրջակայքում տարածված են բազմաթիվ խաչքարեր և միջնադարյան գերեզմանոց։ Պատմական փորձություններ Աղջոց վանքը բազմիցս ավերվել է տարբեր ժամանակներում․ 1603 թ․ պարսկական արշավանքների ժամանակ այն ավերվեց։ 1679 թ․ մեծ երկրաշարժը ծանր վնաս հասցրեց։ 18-րդ դարում վանքը թալանվեց, իսկ 1905–1906 թթ․ հայ-թաթարական բախումների ժամանակ գրեթե ամբողջությամբ կործանվեց։ Այսօր պահպանվել են միայն ավերակները՝ պատերի հատվածներ, քանդակներ և խաչքարեր։ Բնությունը և միջավայրը Վանքը գտնվում է Խոսրովի անտառի սրտում՝ շրջապատված բարձր ժայռերով ու անտառապատ լանջերով։ Տարածքը հարուստ է բուսականությամբ և կենդանական աշխարհի հազվագյուտ տեսակներով։ Բնական միջավայրը վանքին տալիս է խորհրդավոր և խաղաղ մթնոլորտ։ Տուրիզմ և այցելություն Աղջոց վանքը հետաքրքիր վայր է արշավային զբոսաշրջության համար։ Այստեղ կարելի է հասնել քայլարշավով՝ Գառնիից և Գեղարդից եկող արահետներով։ Այցելուներին սպասում է․ միջնադարյան եկեղեցիների ավերակների ուսումնասիրություն, խաչքարերի և հին գերեզմանոցի դիտում, լուսանկարելու բացառիկ հնարավորություն՝ բնության ու պատմության ներդաշնակությամբ, հանգստանալու և բնության մեջ խաղաղության զգալու հնարավորություն։ Մշակութային և հոգևոր նշանակություն Չնայած ավերակ լինելուն՝ Աղջոց վանքը շարունակում է կարևոր հոգևոր արժեք կրել։ Այն հիշեցնում է Հայաստանի միջնադարյան հավատքի և մշակույթի հարուստ ժառանգության մասին և դարձել է ուխտագնացության ու տուրիստական հետաքրքրության վայր։ 📌 Ամփոփում․ Աղջոց վանքը եզակի վայր է, որտեղ միաձուլվում են պատմությունը, ճարտարապետությունը և բնության գեղեցկությունը։ Այն արժանի է դառնալու յուրաքանչյուր զբոսաշրջիկի ու պատմասերի այցելության կետ։